Đào tạo nhân lực AI cần gắn kết với doanh nghiệp

Đào tạo nhân lực AI tại Việt Nam cần chú trọng đến việc hình thành đội ngũ chuyên gia có khả năng nghiên cứu và phát triển công nghệ AI. Giáo sư Phạm Thành Huy, Phó Giám đốc Đại học Phenikaa, nhấn mạnh cần gắn kết đào tạo với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Nội dung chính

• Đào tạo nhân lực AI cần hình thành đội ngũ chuyên gia có khả năng nghiên cứu và phát triển công nghệ AI.
• Cần gắn kết đào tạo với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
• Điểm nghẽn lớn nhất là sự thiếu gắn kết thực chất giữa đào tạo, nghiên cứu và nhu cầu ứng dụng của doanh nghiệp.
• Đại học Phenikaa phát triển đào tạo dựa trên ba trụ cột: nền tảng khoa học vững chắc, năng lực nghiên cứu và khả năng giải quyết bài toán thực tiễn.

Chi tiết sự việc

để giúp bạn đọc hiểu hơn về thuận lợi, khó khăn và cả những thách thức lớn đặt ra trong công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo (ai), phóng viên báo nhân dân đã có cuộc trao đổi với giáo sư, tiến sĩ phạm thành huy, phó giám đốc đại học phenikaa về vấn đề này.

theo giáo sư, nguồn nhân lực ai là một trong những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của việt nam trong tương lai. điều quan trọng không chỉ là đào tạo đủ số lượng kỹ sư biết ứng dụng ai, mà phải hình thành đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học có khả năng nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ ai cốt lõi.

do đó, công tác đào tạo nhân lực ai cần được xác định là một trong những ưu tiên cốt lõi trong chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, gắn với nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và nhu cầu phát triển của doanh nghiệp. chúng ta cần chuyển từ đào tạo người sử dụng công nghệ sang đào tạo người có khả năng sáng tạo, phát triển và làm chủ công nghệ.

ai được xác định là một trong 10 nhóm công nghệ chiến lược quốc gia theo quyết định số 21/2026/qd-ttg của thủ tướng chính phủ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. theo giáo sư, những yêu cầu mới đã và đang đặt ra đối với hệ thống đào tạo đại học và nghiên cứu trong lĩnh vực ai là gì?

trong bối cảnh nhiều tập đoàn công nghệ lớn đang dịch chuyển chuỗi cung ứng và mở rộng đầu tư vào việt nam, cùng với công nghệ số, trong đó ai trở thành một trong những nhóm công nghệ chiến lược quốc gia đặt ra ba yêu cầu lớn đối với các trường đại học.

thứ nhất, đổi mới chương trình đào tạo theo hướng liên ngành, kết hợp nền tảng toán học, khoa học máy tính với năng lực nghiên cứu, phát triển và ứng dụng ai.

thứ hai, phát triển đội ngũ giảng viên, nhà khoa học và hạ tầng nghiên cứu đủ năng lực tiếp cận, phát triển công nghệ tiên tiến, thay vì chỉ truyền đạt kiến thức và công cụ hiện có.

thứ ba, tăng cường liên kết đại học-viện nghiên cứu-doanh nghiệp, đưa các bài toán công nghệ và sản xuất thực tiễn vào hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học.

đặc biệt, khi việt nam muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu, các trường đại học phải trở thành nơi tạo ra tri thức, công nghệ và nhân lực chất lượng cao, không đơn thuần là nơi cung cấp nhân lực cho thị trường.

hợp tác quốc tế, tiến tới làm chủ công nghệ

một trong những vấn đề được nhắc đến nhiều trong giai đoạn hiện nay là khó khăn về chi phí đầu tư, thiếu đội ngũ giảng viên và chuyên gia ai. giáo sư đánh giá như thế nào về vấn đề này?

theo giáo sư, có ba điểm nghẽn chính gồm: đội ngũ chuyên gia, hạ tầng tính toán và cơ chế đầu tư, chia sẻ nguồn lực.

bởi đào tạo nhân lực AI đòi hỏi nền tảng toán học và khoa học máy tính vững chắc, nhưng đồng thời sinh viên phải được tiếp cận dữ liệu thực, bài toán thực và môi trường triển khai công nghệ thực tế. do đó, doanh nghiệp cần tham gia ngay từ khâu xây dựng chương trình, đặt hàng nghiên cứu, cung cấp dữ liệu, hướng dẫn thực tập và đánh giá kết quả đào tạo.

về cơ chế, cần có chính sách khuyến khích doanh nghiệp đồng đầu tư cho đào tạo, nghiên cứu và sử dụng chung hạ tầng với các trường đại học. chất lượng đào tạo nhân lực AI không thể chỉ đánh giá bằng kiến thức sinh viên được học, mà phải bằng năng lực giải quyết vấn đề và tạo ra giá trị thực tiễn.

theo giáo sư, đại học phenikaa đang triển khai đào tạo nhân lực ai dựa trên ba trụ cột: nền tảng khoa học vững chắc, năng lực nghiên cứu và khả năng giải quyết bài toán thực tiễn. hiện nay, nhà trường đang triển khai đào tạo ngành khoa học máy tính theo định hướng ai và khoa học dữ liệu, đồng thời phát triển các chương trình chuyên sâu về ai, khoa học dữ liệu. kiến thức ai cũng được tích hợp vào các ngành công nghệ thông tin liên quan.

bên cạnh đó, nhà trường luôn chú trọng phương pháp đào tạo dựa trên dự án, gắn sinh viên với các nhóm nghiên cứu, doanh nghiệp, từ những năm đầu đến đồ án tốt nghiệp. các chương trình được cải tiến theo định hướng chuẩn quốc tế abet và có sự tham gia của doanh nghiệp.

khó khăn lớn nhất đang đặt ra cho đào tạo nhân lực ai là tốc độ phát triển quá nhanh của công nghệ ai. để khắc phục khó khăn này, đại học phenikaa duy trì ổn định kiến thức nền tảng, đồng thời cập nhật linh hoạt các học phần chuyên sâu và nội dung thực hành.

mục tiêu của nhà trường không chỉ đào tạo sinh viên biết sử dụng ai, mà còn có khả năng hiểu bản chất, phát triển và làm chủ các giải pháp ai.

theo giáo sư kỳ vọng trong 10 đến 20 năm tới, việt nam có thể trở thành một quốc gia có năng lực nghiên cứu, phát triển và ứng dụng ai mạnh trong khu vực, từng bước tham gia sâu vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

để đạt mục tiêu này, cần tập trung vào bốn nội dung ưu tiên như: phát triển nhân lực trình độ cao; đầu tư nghiên cứu và công nghệ cốt lõi; xây dựng hạ tầng tính toán, dữ liệu dùng chung và hình thành hệ sinh thái liên kết giữa nhà nước, đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

việt nam cũng cần lựa chọn những lĩnh vực có lợi thế và nhu cầu lớn như y tế, giáo dục, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ số để tập trung nguồn lực, tạo ra sản phẩm ai có giá trị thực tiễn và khả năng cạnh tranh cao.

theo tôi, tự chủ ai không có nghĩa là phải tự làm mọi công nghệ, mà là có đủ năng lực nghiên cứu, lựa chọn, phát triển, ứng dụng và kiểm soát những công nghệ quan trọng đối với đất nước.

yếu tố quyết định cuối cùng vẫn là chất lượng nguồn nhân lực và sự đầu tư kiên trì, dài hạn cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

sửa luật bưu chính: bảo đảm quyền lợi người sử dụng và duy trì dịch vụ công ích. quốc hội thông qua luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật đo lường.

cà mau gỡ khó đẩy nhanh giải ngân vốn khoa học, công nghệ. gỡ 'điểm nghẽn' thúc đẩy chuyển đổi số doanh nghiệp vừa và nhỏ cà mau.

tỷ phú jensen huang từ chức ceo nvidia sau ồn ào đời tư. kết nối nguồn lực việt-hàn, mở rộng không gian phát triển công nghiệp bán dẫn.

bộ trưởng khoa học và công nghệ: sử dụng ai an toàn, trách nhiệm, phù hợp với độ tuổi. viettel điện biên hoàn thành xóa điểm 'lõm' sóng trong toàn tỉnh.

đầu tư cho nhân tài, tạo dựng năng lực tự chủ ai. đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu để phục vụ người dân tốt hơn. kết nối dữ liệu, ứng dụng ai phục vụ người dân và doanh nghiệp.

đặt hàng từ thực tiễn để đưa nghiên cứu ra thị trường. 200 đại biểu tham dự hội thảo khoa học về chiến lược để việt nam bứt phá trong nghiên cứu và phát triển bán dẫn nội sinh.

khơi thông nguồn lực, nâng hiệu quả đầu tư cho khoa học và công nghệ. bộ trưởng lý giải nguyên nhân thương mại hóa kết quả nghiên cứu còn hạn chế.

bắt đúng 'điểm nghẽn', đưa chiến dịch 100 ngày chuẩn hóa dữ liệu hạ tầng đường bộ về đích sớm. khoa học, công nghệ và nhân lực biển - 'chìa khóa' tiến vào đại dương.

Khuyến nghị

• Cần có chính sách khuyến khích doanh nghiệp đồng đầu tư cho đào tạo, nghiên cứu và sử dụng chung hạ tầng với các trường đại học.
• Phát triển các trung tâm tính toán, dữ liệu dùng chung cho trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

Lưu ý: Bài viết được biên tập và tóm tắt tự động bằng AI từ nguồn Nhân Dân · Khoa học - Công nghệ. Vui lòng đối chiếu bài gốc trước khi sử dụng.